ZAMİR

*isimlerin yerini geçici olarak tutansözcüklere denir.Zamirler 2 grupta incelenir.

1)SÖZCÜK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER

a)Kişi Zamirleri: İnsan isimlerinin yerini gecici olarak tutan zamirlerdir.Asıl kişi zamirleri “ ben, sen, o, biz,siz, onlar”dır.Hal eklerini alabilirler.

Bunu ancak ben yaparım.

Yarın onlara da uğrayacağız.

Siz nerede oturuyorsunuz?

NOT: Ben-e………..bana(hal eki alınca kök değişikliğine uğramıştır.)

*Kendi dönüşlülük zamiri: Dönüşlülük zamiri olan kendi sözcüğü kişi zamiri olarakta kullanılır.

ÖRNEK: kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri.

b)İşaret Zamirleri: Varlıkların yerini işaret yoluyla tutan zamirlerdir. “bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar” asıl işaret zamirleridir. İşaret zamirleri hal eklerini alırlar.

NOT: “o” sözcüğü insanı ifade edecek şekilde kullanılmışsa kişi zamiridir.

ÖRNEK: O, dün seni aramıştı. (Kişi Zamiri)

Onu bu sözlerinle kırdın.( Kişi Zamiri)

NOT: “o” sözcüğü insan haricindeki canlı veya cansız varlıkları ifade etmek için kullanıldıysa işaret zamiri olur.

ÖRNEK: O sabaha kadar miyavladı. (İşaret Zamiri)

Onu rafa yerleştirdim. (İşaret Zamiri)

ZAMİRLER HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKEN NOTLAR

-“öteki, beriki” sözcükleri işaret zamiri göreviyle kullanılırlar.

ÖRNEK: Öteki hemen benim yanıma gelsin.

Berikine sesleniver.

Ötekinin rengi daha güzel.

-“böyle, öyle, şöyle” sözcüklerinin üzerine çekim eki getirilerek sözcükler zamir durumunda kullanılmış olur.

ÖRNEK: böylelerinin, öyleleri, şöylesine…

-“bura, şura, ora” sözcükleri de yer anlamlı işaret zamiri olarak kullanılır.

ÖRNEK: buranın, şuraya, orayı…

c)Belgisiz Zamirler: Varlıkların yerini belirsizlik yoluyla tutan zamirlerdir. Belgisiz sıfat olarak kullanılan tüm sözcükler üzerine çekim eki getirilerek belgisiz zamir durumuna getirilebilirler.

ÖRNEK: birkaçı, biri, birçoğu, hiçbirimiz, herhangi biri, tümü, bütünü…

NOT: Bazı belgisiz zamirler yalın haliyle kullanılırlar.

ÖRNEK: kimse, herkes, kendi, şey…

d)Soru Zamirleri: Varlıkların yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. “Ne, kim” sözcüklerinin çekim eki almış halleri ve yalın halleri ile, “hangi, kaç” sözcüklerinin çekim eki almış halleri soru zamiri olarak kullanılır.

ÖRNEK: Ne aldın?

ÖRNEK: nereye, neyi, nereden, neden (neyden), hangimiz, hangisi, kaça, kaçtan, kimden, kime, hangileri…

2)EK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER

a)İyelik Zamirleri: Bir varlığın kime ait olduğunu gösteren eklerdir. İyelik eki olan her yerde bir belirtili isim tamlaması vardır ama tamlayan durumundaki sözcük genellikle düşer.

ÖRNEK: Benim işim (Genellikle işim der, benim işim demeyiz.)

Senin çantan (Çantan), bizim arabamız (Arabamız)…

b)Aitlik (İlgi)Eki: İsimlerin “ın, in, un, ün, nın, nin, nun, nün, ım, im, um, üm” eklerinden birini almış yapıları üzerine getirilen “ki” ekine aitlik zamiri denir. Bu zamir çekim ekidir. İki görevi vardır.İsimlerin yerini tutar ve karşılaştırma bildirir.

ÖRNEK: Onların defteri benimkinden düzenli. (Karşılaştırma bildirdi.)

3)YAPISINA GÖRE ZAMİRLER

a)Basit Zamirler: Kök durumunda bulunan zamirlerdir.

ÖRNEK: benim, şey, tümü, hepsi…

b)Türemiş Zamirler: Böyle bir zamir YOKTUR .

c)Bileşik Zamirler: Birden çok sözcükten oluşan zamirlerdir. Sözcükler ayrı yazıldıysa bunlara öbegleşmiş zamir adıda verilir.

ÖRNEK: birtakımı, biraz, birçoğumuz, hiçbirine…

ÖRNEK: herhangi bir, şunun bunun, şu bu…(Öbegleşmiş zamir)