YAZIM KURALLARI 1
1)-DE’LERİN YAZIMI : Türkçede iki çeşit “de” vardır.
A)-DE DURUM EKİ: Daima bitişik yazılır. Ünlü uyumlarına, benzeşme kurallarına uyar. “de, da, ta, te” şekline dönüşebilirler.Cümleden çıkarılırsa anlam bozulur.
ÖRNEK: İşte sorunlar yaşıyormuş.
Cebinde akrep var.
NOT: Nerede sorusuna cevap veriyorsa daima bitişik yazılır.
B)-DE BAŞLACI: Daima ayrı yazılır. Cümleden cıkarılırsa anlam daralabilir fakat bozulmaz. “ta, te” olmaz.
ÖRNEK: Sen de başını alıp gitme ne olur.
Size de bir şapka aldım.
NOT: Şimdi “de” leri çıkartıp okuyalım. Sizin de gördüğünüz gibi anlamda bozulma meydana gelmedi, bu yüzden bu “de” ler ayrı yazılır.
2)-Kİ’LERİN YAZIMI: Türkçede üç çeşit “ki” vardır.
A)SIFAT YAPAN “Kİ” EKİ: İsim cinsinden sözcüklerin sonuna gelerek kendinden sonraki ismi niteleme görevi kazandıran “ki” ekidir. Çıkarılırsa anlam bozulur ve bitişik yazılır.
ÖRNEK: Sokaktaki gürültü iyice arttı.
Koşmaktaki amacımız size yetişmektir.
NOT: Hangi sorusuna cevap veriyorsa bitişik yazılır.
B)AİTLİK EKİ OLAN “Kİ”: Belirtili ad tamlamalarında tamlamanın yerine kullanılan ve tamlayana bitişik yazılan “ki” eki’dir. Çıkarılırsa anlam bozulur. Tamlayan ve tamlananı hatırlamak için bir örnek verelim.
pencerenin perdesi
tamlayan tamlanan
ÖRNEK: Odanın boyası bitti, balkonunki kaldı. (burada “ki” balkonun boyası anlamında kullanılmıştır.)
C)-Kİ BAŞLACI: Cümleleri bağlar. Daima ayrı yazılır. Çıkarılırsa anlam bozulmaz.
ÖRNEK: Duydum ki unutmuşsun gözlrimin rengini.
Hava öyle güzel ki içeride durmak insanı sıkıyor.
3)-İLE’NİN YAZIMI: Ayrı ya da bitişik yazılabilir. Bitişik yazılırsa başındaki “i” düşer.
Sözcük “-le, -la” biçimini alır.Ünlü ile biten sözcüklere gelirse araya “y” ünsüzü gelir.
ÖRNEK: teyzesi ile ………………….teyzesiyle
Tabak ile …………………..tabakla
4)-Mİ SORU EDATININ YAZIMI: Daima ayrı yazılır. Kendisinden sonra gelen kişi ve zaman ekleri kendisine birleştirilerek yazılır.
ÖRNEK: aldın mı?
vardın mı?
alacak mıydık?
NOT: Zaman anlamı kattığında ve pekiştirme anlamında ayrı yazılır.
ÖRNEK: Zil çaldı mı çıkarız. (burada”mi” eki çaldığı vakit anlamı katmıştır.)
Arkadaşım akıllı mı akıllı birisidir. (burada”mi” eki çaldığı pekiştirme anlamı katmıştır.)