Vatandaşlık hakları ve sorumlulukları

ÖDEVİNİ BULAMADIN MI?FORUMDA SOR CEVAPLAYALIM!

DEVLET, DEMOKRASİ, ANAYASA,

VATANDAŞLIK HAKLARI VE

SORUMLULUKLARI

A – KAVRAMLAR


Devlet                 : Bir vatan üzerinde yaşayan insan topluluğunun beraber ve bir düzen içerisinde yaşamak amacıyla kurduğu örgütlenmeye devlet denir.

Devleti Meydana Getiren Unsurlar: Vatan, millet ve egemen kuvvettir.

Demokrasi        : Halkın kendisini yönetecek kişileri kendi iradesiyle seçtiği yönetim biçimidir.

Demokrasinin Temel İlkeleri: Milli egemenlik, hürriyet ve eşitlik, siyasi partilerdir.

Anayasa : Devletin yönetim şeklini kişilerin haklarını ve ödevlerini, devlet organlarını ve bu organlar arasındaki ilişkileri belirten en genel hukuk kurallarıdır.

Anayasalarımız      : 1921 Anayasası, 1924 Anayasası, 1961 Anayasası, 1981 Anayasası.

Vatandaş : Aynı topraklar üzerinde yaşayan ve aynı devlete vatandaşlık bağı ile bağlı olan kişilerdir.

Kamu                   : Bir ülkede yaşayan insanların tümüdür.

Kamuoyu            : Her hangi bir konu üzerinde halkın benimsediği genel düşünce ve ortak kanaattir.

Sivil Toplum Örgütleri: Devletin müdahalesi dışında kalmış ve bireylerin kendi kendilerini yönlendirebildikleri demokratik bir yapıdır.  Sendika, vakıf, dernek gibi.

B – TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ’NİN YÖNETİM YAPISI

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yönetim yapısı üçe ayrılır:

  1. MERKEZİ YÖNETİM: Merkezî yönetimin başında Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu vardır.  Bakanlar Kurulu, başbakan ve bakanlardan meydana gelir.

a.  Cumhurbaşkanı : Devletin başıdır.  Türkiye Cumhuriyeti’ni ve milleti temsil eder.  Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak, yüksek öğrenim yapmış olmak, TBMM üyesi ya da milletvekili seçilebilme yeterliliğine sahip olmak gibi şartlar gereklidir. Cumhurbaşkanı, meclis tarafından üye tam sayısının üçte iki çoğunluğunun oylarıyla seçilir.

Görevleri:  Yurt içinde ve dışında devleti temsil etmek, yasaları yayınlatmak, yüksek dereceli memurları atamak, uluslararası antlaşmaları  onaylamak, yasaları tekrar görüşülmek üzere TBMM’ye geri göndermek.

b. Başbakan ve Bakanlar Kurulu: Başbakan,TBMM üyeleri arasından Cumhurbaşkanınca atanır.  Bakanlar Kurulu üyeleri, başbakan tarafından seçilir ve cumhurbaşkanınca atanır.  Meclis dışından da bakan seçilebilir.

Başbakan, bakanlıklar arasında iş birliğini sağlar.  Hükümetin genel programının uygulanmasından o sorumludur.

Devletin önemli işleri, Bakanlar Kurulunda görüşülerek karara bağlanır.

c.  Merkezdeki Yardımcı Kuruluşlar:

Milli Güvenlik Kurulu: Milli Güvenlik Kurulu, hükümete yardımcı olan bir kuruluştur.  Kararların uygulanmasından hükümet sorumludur.  Asker ve sivillerden oluşur.

Devlet Planlama Teşkilatı: Ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma konularının planlanmasında hükümete yardımcı olan, danışmanlık yapan, plan ve program hazırlayan başbakanlığa bağlı bir kuruluştur.

Danıştay       : En yüksek idârî mahkeme, danışma ve inceleme organıdır.  Bağımsız bir kuruluştur.

Sayıştay         : Devletin gelir ve giderlerini, TBMM adına denetleyen, yargı yetkisi de bulunan kuruluştur.

  1. İL YÖNETİMİ: İl yönetimi; merkezi yönetime bağlı illerle bu illere bağlı ilçeler, ilçelere bağlı bucak ve köylerden oluşur.  Ayrıca ,nüfusu köyden fazla ,ilçeden az belediye yönetimi bulunan ve “Belde” adını alan yönetim birimleri bulunur.

-Her ilin başında hükümetin atadığı bir vali vardır.

-Her ilçenin başında hükümetin atadığı bir kaymakam vardır.

-Bucakların başında ise hükümetin atadığı bir bucak müdürü vardır.

-Köylerin başında köylülerin seçtiği ve kaymakama bağlı olan muhtar görev yapar.

* İLDE VALİYE BAĞLI OLAN BİRİMLER ŞUNLARDIR:

-Özel Kalem Müdürlüğü

-İl Milli Eğitim Müdürlüğü

-İl Emniyet Müdürlüğü

-İl Jandarma Komutanlığı

-İl Sağlık Müdürlüğü

-İl Nüfus Müdürlüğü

-İl Kültür Müdürlüğü

-İl Tarım Müdürlüğü

-İl Turizm Müdürlüğü

-İl Bayındırlık Müdürlüğü

-İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü

-İl Defterdarlığı

-İl Veteriner Müdürlüğü

İlde mahkemeler ,savcılıklar ve askerlik şubeleri de bulunur fakat,  bunlar valiliğe bağlı değildir. İllerde il yönetim kurulu, ilçelerde ilçe yönetim kurulu vardır. Bucaklarda bucak meclisi vardır.

3. YEREL YÖNETİMLER:

Üç tür yerel yönetim vardır.

a-İl Özel Yönetimi

b-Belediye Yönetimi

c-Köy Yönetimi

a-İL ÖZEL YÖNETİMİNİN BAŞLICA ORGANLARI

1. Vali   2. İl Genel Meclisi  3. İl Daimi Encümeni

b-BELEDİYE YÖNETİMİNİN BAŞLICA ORGANLARI

1.   Belediye başkanı  :5 yılda bir halk tarafından seçilirler.

2. Belediye meclisi     :Belediyenin genel karar organıdır. Üyeleri o yörenin halkı tarafından seçilir. Üye sayısı yörenin büyüklüğüne göre çoğalır. Belediye meclisine, belediye başkanı başkanlık eder.

3. Belediye encümeni  : Belediyenin ikinci karar organıdır. Yazı işleri, hesap işleri, sağlık işleri,fen işleri,veteriner,teftiş kurulu müdürleri gibi yöneticiler belediye başkanının başkanlığında toplanır.

Önemli kararları belediye meclisi alır. Bu kararlar doğrultusunda işleri belediye encümeni yürütür. Belediyelerin bütçeleri, vali ya da kaymakam tarafından onaylanarak yürürlüğe girer.

BELEDİYELERİN GÖREVLERİ ŞUNLARDIR:

o Gıda maddelerinin sağlık koşullarına uygun olarak üretilip üretilmediğini denetler.

o Ekonomik alanda denetleme ve fiyat tespiti yapar.

o İş ruhsatları ve bina yapım belgeleri verir.

o Su işleriyle ve ısınmayla ilgilenir.

c. KÖY YÖNETİMİ

Köy kanununa göre , köyler oluşturulur. Köy kurma yetkisi iç işleri bakanlığına verilmiştir. Köyler 442 sayılı Köy kanunu ile yönetilir. Köy tüzel kişiliğinin organları; muhtar, köy ihtiyar heyeti ve köy derneğidir. Muhtar köyde hem yerel yönetimin hem de özel yönetimin başıdır. Köy ilköğretim okulu müdürü ve köy imamı köy ihtiyar heyetinin doğal üyeleridir.  Diğer üyeler 5 yılda bir seçilen üyelerdir bunlara aza da denir. Köy yönetiminin geliri köylünün gelir durumuna göre alınan salma adındaki vergidir.  Köy halkı bazı işleri ortaklaşa çalışarak yaparlar buna imece denir.

C – VATANDAŞLIK HAKLARI

Vatandaşlık Hakları : Kişilerin toplumla ilişkilerinden doğan haklara denir.  Üç gruptur.

1.  SOSYAL HAKLAR: Toplum yaşamında herkese insanlık onuruna yaraşır bir yaşam düzeyi, sağlamayı amaçlayan haklardır.  Sosyal haklardan başlıcaları; ailenin korunması, eğitim ve öğrenim hakkı, sağlık, çevre ve konut hakkı, gençliğin korunması ve sporun desteklenmesi, tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunması gibi haklardır .

Bir Ülkede Sosyal Haklar Eşitlikle Korunmadığında Şu Sorunlar Ortaya Çıkar:

1. Toplumda ekonomik açıdan güçsüz olanlar, güçlüler karşısında korunamaz ve adalet sağlanamaz.

2. İnsanın yaşam mücadelesi zorlaşır, insan onuruna uygun bir ortamda yaşam gerçekleşemez.

3. Yoksulluk  ortadan kalkmaz, artar.  Fakirler hiç bir haktan yararlanamaz.

4. Toplumda huzur ve güven kalmaz.  Bunalımlar artar.

5. İnsan imkanlarını geliştiremez.  Bilim sanat ve teknolojik alanlarda etkinlikler gerçekleştiremez.

Türk Kadınının Toplumdaki Yeri

Türk kadını bugünkü durumuna ,Atatürk ilke ve inkılâplarıyla gelmiştir. Bugün kadınlarımız erkeklerle eşit eğitim olanaklarından yararlanmakta ve hemen her iş kolunda çalışmaktadır. Bu şekilde kadınların erkeklerle eşit olarak toplumdaki yerlerini almaları bir uygarlık aşamasıdır. Ve Atatürk inkılâplarının en başarılı sonuçlarından biridir.

2.  EKONOMİK HAKLAR: Devlet güçsüzleri, güçlüler karşısında korumak gerçek eşitliği ve toplumsal dengeyi sağlamak amacıyla vatandaşlara ekonomik haklar tanımıştır.  Çalışma hakkı, tüketici hakları gibi haklar başlıca ekonomik haklardır.

* Bir Ülkede Ekonomik Haklar Eşitlikle Korunamadığında Şu Sorunlar Ortaya Çıkar:

1. İnsanın doğuştan sahip olduğu temel haklar korunamaz.

  1. Çalışanlar emeğinin karşılığını alamaz.
  2. Çalışanların sağlıklı bir ortamda çalışmalar mümkün olmaz.
  3. İnsanların hak ve özgürlükleri korunamaz.

* Türk Kadınının Çalışma Hayatındaki Yeri:

Ülkemizde kadınlar sosyal yaşama öncelikle öğretmen olarak katılmıştır. Günümüzde kadınlarımız her alanda son derece başarılı hizmetlerde bulunmakta ve erkeklerle el ele toplumun kalkınması için çalışmaktadırlar.

3.  SİYASAL HAKLAR: Vatandaşların ülke yönetimine katılmasını sağlayan haklara siyasal haklar denir.  Seçme ve seçilme hakkı, vatandaş olma hakkı, kamu hizmetine girme hakkı, dilekçe hakkı başlıca siyasal haklardır.

* Bir ülkede siyasal haklar eşitlikle korunduğunda şu faydalar sağlanır:

1. İnsanların her türlü zorlamadan, devletin ve diğer insanların baskısından uzak kalmaları ve yaşamlarını kendi istedikleri gibi düzenlemeleri kolaylaşır.

  1. Kişiye, başkalarının ve devletin karışamayacağı güvenli bir ortam yaratılabilir.  İnsanlar bu ortamda hukukun izin verdiği ölçüde başkalarına zarar vermeden haklarını özgürce kullanabilirler.
  2. Demokrasinin işlerlik kazanması ve sürekli korunması sağlanabilir.

Ç – VATANDAŞ OLMA SORUMLULUKLARI

Vatandaş Olma Bilinci : Bir vatandaşın haklarının ve görevlerinin farkında olmasıdır.  Demokratik yönetimin varlığı ve sürekliliği; vatandaş olma bilincine sahip ve bu bilinç çerçevesinde uygun davranışlar sergileyen insanların çoklukta olmasıyla sağlanabilir.

 

* Vatandaş Olma Bilincinin Gerektirdikleri:

1. Demokrasi, eşitlik ve özgürlük gibi değerleri benimsemek ve demokrasinin gereğine inanmış olmak.

  1. Vatandaş olarak haklarının ve sorumluluklarının bilincinde olmak.
  2. Yasalara titizlikle uymak.
  3. Diğer insanlara karşı saygılı ve hoşgörülü davranmak, şiddetten yana değil, barıştan yana olmak.
  4. Her türlü ayrımcılığa karşı olmak.

* Vatandaş Olma Sorumluluğunu Taşıma Yolları:

  1. Seçme ve seçilme hakkı
  2. Vergi vermek
  3. Askerlik yapmak
  4. Kanun ve kurallara saygılı olmak

* Bir ülkede vatandaşlar görev ve sorumluluklarını yerine getirmezlerse şu sorunlar ortaya çıkar:

1. Yönetim dürüst, bilgili, çağdaş ve ülke çıkarları için çalışacak kişilerin elinde olmaz.  Yöneticiler halkı temsil edemez.

  1. Devlet, ülke giderlerini karşılayacak geliri elde edemez.  Dolayısıyla vatandaşa karşı görevini yerine getiremez.  İçte düzeni, dışta bağımsızlığı koruyamaz.
  2. Ülke bütünlüğü, bağımsızlığı ve varlığı tehlikeye girer.
  3. Demokratik yönetimin yerini baskıcı yönetim alır.  İnsan hakları korunamaz.  Bazı kii ve gruplara ayrıcalık tanınır.

* Millet: Aynı topraklar üzerinde yaşayan aralarında dil, duygu, ülkü, tarih, kültür ve çıkar birliği olan insan topluluğudur.

* Vatan: Bir milletin üzerinde yaşadığı toprak parçasıdır.

D – DAYANIŞMA

Dayanışma : İnsanların duygu, düşünce ve ortak çıkarlarda birbirine karşılıklı olarak bağlı duruma gelmesine dayanışma denir.  Dayanışma, toplumda kişiler arasında sevgi, saygı ve işbirliğini geliştirir.  Çünkü, dayanışma ahlâkî bir gerekliliktir.

Kurtuluş Savaşında verdiğimiz milli mücadele ve elde ettiğimiz zafer, milli birlik ve beraberliğin bir eseridir.

Birlik ve beraberliğin olmadığı bir toplumda kargaşa ve terör vardır.

* Dayanışmada Sevgi, Saygı ve Hoşgörünün Önemi:

Dayanışma, sevgi, saygı ve hoşgörü varsa gerçekleşebilir.  Birbirini sevmeyen, hoşgörü sahibi olmayan, birbirinin haklarına saygı göstermeyen insanlar dayanışma içinde olamazlar.

EKONOMİK HAKLAR

Bu konu 866 defa okunmuştur!

Vatandaşlık hakları ve sorumlulukları

İlginizi çekebilir...

Yorum yapın, mutlaka cevaplandırılacaktır

Her Hakkı Saklıdır © 2013 ingilizceogretim.com - Copyright © 2013 ingilizceogretim.com All rights reserved. Ferhat Bayık tarafından tasarlanmış ve İngilizce Dersler yazılmıştır.
İLETİŞİM

Sitemizde 1,596 adet konu ve 3,186 yorum bulunmaktadır..

42 adet sorgulama 0,925 saniye içinde yüklendi.