ULUSLAR ARASI KURULUŞLAR

AVRUPA BİRLİĞİ

18 Nisan 1951 de altı Avrupa Devleti (Belçika, Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Lüksemburg) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu adı altında kuruldu.1957 de Roma’da atılan imza ile Avrupa Ekonomik Topluluğu adını aldı.1958 de yürürlüğe girdi.

Üye sayısı bugün 25 dir.

Sonradan katılanlar:

İNGİLTERE 1973, İRLANDA 1973, DANİMARKA 1973 de

YUNANİSTAN 1981, İSPANYA 1986, PORTEKİZ 1986 da,

AVUSTURYA 1995, İSVEÇ 1995İ FİNLANDİYA 1995 de,

*POLONYA, MACARİSTAN, LİTVANYA, LETONYA, ESTONYA, SLOVAKYA, ÇEK CUM, SLOVENYA, MALTA, KIBRIS RUM KESİMİ Mayıs 2004 de üye oldular. 10 ülke.

TÜRK- AB İLİŞKİLERİ

1959 Ortaklık anlaşması için AET ye başvurma

1963 Ankara Anlaşması imzalandı

1964  yürürlüğe girdi

1973 Katma protokol yürürlüğe girdi, geçiş dönemi başladı.

1987 Tam üyelik başvurusunda bulunuldu.

1996 GÜMRÜK BİRLİĞİ kuruldu.

AB   ORGANLARI

Avrupa Zirvesi

Avrupa Parlamentosu (Birliğin tek demokratik organıdır)

Avrupa komisyonu

Bakanlar Konseyi

Adalet Divanı

AB FİNANSMAN KURULUŞLARI

Avrupa Yatırım Bankası

AB Bütçesi

Avrupa Parasal İşbirliği Fonu

Avrupa Garanti ve yönlendirme Fonu

Avrupa Sosyal Fonu

Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu

Avrupa Kalkınma Fonu

*AB 1 Ocak 1993 de Tek Pazara geçmiştir.

*AB ortak parası EURO dur 1 Ocak 2002 de dolaşıma girdi, AB üyesi olup EURO kullanmayan ülkeler: İngiltere, Danimarka, İsveç

IMF( ULUSLAR ARASI PARA FONU)

Uluslar arası parasal işleri düzenlemek amacıyla 1945 de kurulmuştur. Merkezi Washington’dur. 1997 yılı itibariyle üye sayısı 181 dir.

En yetkili organı Guvernörler Kuruludur. Para birimi SDR dir.(Özel çekme hakları)

Türkiye IMF ye 1947 yılında üye olmuştur.

DÜNYA BANKASI

1945 de kurulmuştur. Üye ülkelere proje kredileri verir. Savaş sonrası yapılanma için yardımda bulunur, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere mali destek sağlamak amaçlarıdır.

NATO (KUZEY ATLANTİK ANLAŞMASI ÖRGÜTÜ)

Örgütü 4 Nisan 1949 da 12 devlet Washington’da kurdu. (Belçika, Kanada, Danimarka, ABD, Fransa, İngiltere, İzlanda, ,İtalya, Lüksemburg, Norveç, Hollanda, Portekiz) Kuzey Atlantik’te barış ve güvenliği sağlamak amacıdır. Şu an 26  üyesi var. Avrupa Kıtasından olmayan iki ülke ABD ve Kanada. Merkezi Brüksel’de. En yüksek organı Askeri Komitedir.

Sonradan katılanlar:

1952 de TÜRKİYE ve YUNANİSTAN

1955 de FEDERAL ALMANYA

1982 de İSPANYA

1999 da ÇEK CUM, MACARİSTAN, POLONYA

2004 de BULGARİSTAN, ESTONYA, LETONYA, LİTVANYA, ROMANYA, SLOVAKYA, SLOVENYA

*NATO üyesi ülke başkanlarının katılacağı NATO zirvesi 27-29 Haziran 2004 de İstanbul’da yapılmıştır.

HEM AB- HEM NATO ÜYESİ OLAN ÜLKELER

19 ÜLKE- Belçika, Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda,  Danimarka, İngiltere, Lüksemburg, Portekiz,Yunanistan, İspanya,Polonya, Macaristan, Litvanya, Letonya, Estonya, Slovakya, Solovenya, Çek Cum, )

NOTLAR:

*2.Dünya Savaşı sonrası Türkiye’de en büyük ekonomik gerileme 2001 yılında yaşandı.

*2001 yılındaki tek olumlu gelişme ihracatın % 12,3 oranda artmasıdır

*Son 20yıl içinde ekonomide en büyük büyüme1997 de, en büyük küçülme 2001 dedir.

*Dünyada ilk beş ekonomi: ABD-JAPONYA-ALMANYA-KANADA-ÇİN

*Türkiye’de en yüksek enflasyon 1994 de görüldü.

*dalgalı döviz kuru uygulanmaktadır.

*Bankacılığı Bankacılık Denetleme Düzenleme Kurulu denetler.

*Devletçe el konulan mallar, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna aktarılır.

*Piyasada denge sağlamak için döviz alım satımını Merkez Bankası yapar.

*GSMH nın sektörlere göre dağılımı: Hizmetler- Sanayi- Tarım.

*2000 nüfus sayımına göre nüfus artışı % 1,8 dir.

*Ülkemizde işgücünün sektörlere göre dağılımı: Hizmetler- Tarım-Sanayi.

*Türkiye OECD’nin kurucu üyesidir.

*Para yönetimini Hazine yapar.

*Türkiye 2003 de % 5,9 büyümüştür.

*2000 nüfus sayımına göre T.C 67.845 bin nüfusa sahip.

*Nüfusun % 35 i tarımda çalışmakta.

*Türkiye Avrupa Konseyine 1950 de üye oldu.

Türkiye’nin üye olduğu uluslararası kuruluşlar

Asya Kalkınma Bankası (ASDB)
Uluslararası İmar Bankası (BIS)
Karadeniz Ekonomik İşbirliği Konseyi (KEI)
Gümrük İşbirliği Konseyi (CCC)
Avrupa Konseyi (CE)
Avrupa Nükleer Araştırma Teşkilatı (CERN)
Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD)
Avrupa Ekonomik Konseyi (ECE)
Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO)
Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO)
Ticaret ve Gümrük Tarifeleri Genel Anlaşması (GATT)
Uluslararası Atom Enerji,Kurulu (IAEA)
Uluslararası Ekonomik İşbirliği Bankası (IBRD)
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO)
Uluslararası Ticaret Odası (ICC)
Uluslararası Serbest Ticaret Sendikaları Konfederasyonu (ICFTU)
Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi (ICRM)
Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA)
İslam Kalkınma Bankası (IDB)
Uluslararası Enerji Kuruluşu (IEA)
Uluslararası Tarım Gelişimi Fonu (IFAD)
Uluslararası Finans Teşekkülü (IFC)
Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu (IFRCS)
Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO)
Uluslararası Para Fonu (IMF)
Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO)
Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı (INMARSAT)
>Uluslararası Telekomünikasyon Uydu Teşkilatı (INTELSAT)
>Uluslararası Polis Teşkilatı (INTERPOL)
>Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC)
>Uluslararası Göçmen Teşkilatı (IOM)
>Uluslararası Standartlaşma Teşkilatı (ISO)
>Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITO)
>Kuzey Atlantik İşbirliği Konseyi (NACC)
>Kuzey Atlantik Savunma Parkı (NATO)
>Nükleer Enerji Kurulu (NEA)
>Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı (OECD)
>İslam Konseyi (ICO)
>Avrupa İşbirliği ve Güvenlik Teşkilatı (OSCE)
>Daimi Hakemlik Mahkemesi (PCA)
>Birleşmiş Milletler (BM)
>BM Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) (1964 DE Cenevre’de toplandı)

>BM Eğitim, Bitim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO)
>BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR)
>BM Endüstri ve Gelişme Teşkilatı (UNIDO)
>BM Irak-Kuveyt Gözlem Misyonu (UNIKOM)
>BM Filistin Mültecileri Yardım Komisyonu (UNRWA)
>Evrensel Posta Sendikası (UPU)
>Batı Avrupa Konseyi (WEU)
>Dünya Ticaret Sendikası Federasyonu
>Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
>Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı (WPO)
>Dünya Meteoroloji Teşkilatı (WMO)
>Dünya Ticaret Teşkilatı (WTO)

Türkiye’nin kurucu üye olduğu uluslararası kuruluşlar

Uluslar arası Kuruluş                    Kuruluş Yılı

BM                                                        1945

UNESCO                                             1945

OECD                                                  1960

İKÖ                                                       1969

AGİT                                                    1975

KEİ                                                       1992

D-8                                                       1997

ECO                                                      1985

DTÖ                                                     1995

KISALTMALAR

GATT: Gümrük tarifeleri ve ticaret anlaşması

G-5 :Fransa, Almanya, Japonya, İngiltere, ABD

G-7:G-5 + İtalya, Kanada

EFTA: Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi (İng, Danimarka, Avusturya, Portekiz, İzlanda, İsviçre, Finlandiya)

NORDİK TOPLULUĞU: Kuzey Avrupa ülkeleri

LAFTA: Latin Amerika Serbest Ticaret Bölgesi

NAFTA : Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (ABD, Meksika, Kanada..) Şili değil.

APEC: Asya ve Pasifik Ekonomik İşbirliği (ABD, Japonya, Brınei, Papua Yeni Gine…) Avrupa ülkeleri üye değil.

ASEAN:Güney Doğu Asya Uluslar arası Örgütü ( Endonezya, Malezya, Myanmar, Laos…)