TANZİMAT DÖNEMİ (1839 – 1876)
Abdülmecit (1839 – 1861)
Tanzimat Fermanı : Abdülmecit zamanında Hariciye Nazırı Mustafa Reşit paşa tarafından Gülhane parkında halka duyurulmuştur.
Amaç:
1. Azınlıklara yeni haklar vererek isyanları engellemek.
2. Avrupalıların iç işlerimize karışmasını engellemek.
3. Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa isyanına karı Avrupa’nın desteğini sağlamak.
YENİLİKLER
1. Kanun önünde herkes eşit olacak, mahkemeler açık olacak hiç kimse yargılanmadan cezalandırılmayacak.
2. Vergiler herkesin geliri oranında toplanacak, müsadere kaldırılacak. (Kişilerin mallarına el koymak.) Müslümanların Hıristiyan tüm halkın can güvenliği sağlanaca.
3. Herkes mal edinme ve miras bırakma hakkına sahiptir.
4. Askerlik vatandaşlık görevi haline getirilmiş, cizye kaldırılarak azınlıklara da askerlik yapma şartı getirilmiştir.
Önemi:
1. Osmanlı tarihindeki ilk anayasal harekettir, Demokrasiye doğru önemli bir adım atılmıştır.
2. Hukukun üstünlüğü olarak kabul edildi.
3. Osmanlı padişahının yetkileri kanun gücüyle ilk kez kısıtlanmıştır. Bu yönüyle Magna Carta’ya benzer.