Etiket arşivi: Belgisiz Zamirler

Zamirler (Adıllar)

ZAMİRLER (ADILLAR)


İsimlerin yerine kullanılan sözcüklerdir. Bütün zamirler sıfatlardan farklı olarak isim çekim eki alabilir.


A)Kişi (Şahıs) Zamirleri:


Sadece insan isimlerinin yerini alan zamirlerdir.


*Ben, sen, o;biz, siz, onlar.


*Görüyorum beni okşayan gözlerindeki geceyi.


*Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?


* “Bana kucaklarında seni getiriyorlar;


Ben de sonra o seni getiriyorum sana.”


*Mavi denizlerin ötesinde bulacağım seni .


*Bizim buralarda her yıldız kaydığında biri ölür.


*Sizler bu ülkenin geleceğisiniz.


* Ben senin en çok bana yansımanı sevdim.


*Biz her gece uğultularını dinlerdik rüzgarların.


*Güneş,sadece onun gözlerinde doğardı.


*Onun yüreğinde sevgi çiçekleri açardı.


*O,bu davaya yüreğini koymuştu.


*Zor durumda kaldığında onlar yardım ediyordu.




UYARI: “O” ve “onlar” zamirleri bir insanı anlatıyorsa kişi zamiri,insan dışındaki bir varlığı anlatıyorsa işaret zamiri olur.Msn   Öğretmen  öss  kpss   Gazeteler   Sohbet  hazır mesajlar  ders izle  Belirli Gün ve Haftalar Çanakkale savaşı şiir


*Onu çöpe atan ondan başkası olamaz.


*Onu bu yörede sadece onlar dokur.




NOT:Şahıs zamirleri ile isim tamlaması kurulabilir.Bu durumda şahıs zamiri sadece tamlayan olabilir.


*Benim denizlerim senin gözlerindir.


*Akşamı seyredeyim senin bakışlarında.


*Bizim atalarımız bu topraklarda bir tarih yazdı.




UYARI:Şahıs zamirleri kesinlikle iyelik eki almaz.


*Dönüşlülük Zamiri: “Kendi” zamiridir.Bu zamir,cümlede asıl şahıs zamirinin yerine kullanıldığı gibi,yerine kullanıldığı şahıs zamiriyle de yan yana olabilir.Bu durumda anlatım pekiştirilmiş olur.


*Bu evi ben temizledim.


*Bu evi kendim temizledim.


*Bu evi ben kendim temizledim.(pekiştirilmiş)


*Yol aldım sevdalarda kendimi bulmak için.


*Kendini bir de arkadaşının yerine koy.


*Şu dünyada ne yaparsak kendimize yaparız.


*Beni çağırmadınız,kalkıp ben kendim geldim.




B)İşaret (Gösterme) Zamirleri:


İsimlerin yerini işaret yoluyla alan zamirlerdir.


*Bu, şu, o;bunlar, şunlar, onlar;öteki, beriki, şöyle;böyleleri, öylesi.




*O,bu yörenin en meşhur yemeğidir.


*Duvardaki yazıları bu yazdı.


*Bu,bir büyük şanlı mazinin hatırasıdır.


*Bunlar her sabah aynı otobüse binerler.


*Ötekini bilmiyorum ama beriki işin farkında değil.


*Şunları kimsenin görmeyeceği bir yere koy.




NOT: “Böylesi-böyleleri”, “şöylesi-şöyleleri” biçimindeki zamirlere “tarz anlamlı zamirler” de denir.


*Böyleleriyle fazla samimi olmayacaksın.


*Ömrümde böylesini görmedim.


*Şöyleleri ham karpuzdur.




C)Belgisiz Zamirler:


İsimlerin yerini belirsiz şekilde (kişi,işaret) karşılayan zamirlerdir.


*Bazıları,kimileri,hiç kimse,kimse;herkes,birkaçı,biri,hepsi;tümü,başkaları,hiçbiri,birçoğu.


*Bazıları futbol,bazıları basketbol oynar.


*Hiçbirimiz ondan bu davranışı beklemiyorduk.


*Kimseye haber vermeden evden ayrıldı.


*Hiç kimse senin nazını çekmeye mecbur değil.


*Bu ailede herkes kendi dünyasında yaşıyor.


*Başkalarının ne dediği beni ilgilendirmez.


*Biri yer,biri bakar kıyamet ondan kopar.


*Meclisin aldığı karara birçoğu tepki gösterdi.




D)Soru Zamirleri:


İsimlerin yerini soru yoluyla alan zamirlerdir.


*Ne?, kim?;nereye?, kime?;hangisi?, kaçı?


*Sana dar gelmeyecek makberi  kimler kazsın?


*Kimdir bana gülen yeşillik balkonundan?


*Nereye baksam hep seni hatırlıyorum.


*Şu dünyada insan kime güvenebilir ki?


*Bunca zamandır ne konuştunuz?


*Elindeki makası nereye koyduğunu bilmiyor.


*Elindeki kitaplardan hangisini aldın?




E)İlgi Zamiri (-ki):


Ek halinde olup kendinden önceki bir sözcüğün yerini tutar.


*Senin ki can da bizim ki patlıcan mı?


*Tencerenin dibi kara senin ki benden kara.




UYARI:İlgi zamiri olan –ki’yi bağlaç olan ve sıfat yapan –ki ile karıştırılmamalıdır.


*Evdeki hesap çarşıya uymaz.


*Şemsiyen yoksa benimkini alabilirsin.


*Ben ki o gri karmaşadan aldım yağmurlu yüzümü.




F)İyelik Zamiri:


Ek halinde olup üzerine geldiği varlığın hangi şahsa ait olduğunu bildirir.Bunlar aynı zamanda iyelik ekleridir.


*Sana gül getirdim gönlümün bahçesinden.


*Ölüm siyah bir tütsü yakıyor gözlerimde.


*Yüzün bir kır çiçeği gibi usulca söner.


*Bir gül yaprağıyla örtüldü üstümüz.


*Yıkanırdı gölgesi kuytu bir derede.


*Mutluluk başınızı bir dost omzuna dayamaktır.


Zamir

ZAMİR

*isimlerin yerini geçici olarak tutansözcüklere denir.Zamirler 2 grupta incelenir.

1)SÖZCÜK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER

a)Kişi Zamirleri: İnsan isimlerinin yerini gecici olarak tutan zamirlerdir.Asıl kişi zamirleri “ ben, sen, o, biz,siz, onlar”dır.Hal eklerini alabilirler.

Bunu ancak ben yaparım.

Yarın onlara da uğrayacağız.

Siz nerede oturuyorsunuz?

 

NOT: Ben-e...........bana(hal eki alınca kök değişikliğine uğramıştır.)

*Kendi dönüşlülük zamiri: Dönüşlülük zamiri olan kendi sözcüğü kişi zamiri olarakta kullanılır.

ÖRNEK: kendim, kendin, kendisi, kendimiz, kendiniz, kendileri.

b)İşaret Zamirleri: Varlıkların yerini işaret yoluyla tutan zamirlerdir. “bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar” asıl işaret zamirleridir. İşaret zamirleri hal eklerini alırlar.

NOT: “o” sözcüğü insanı ifade edecek şekilde kullanılmışsa kişi zamiridir.

ÖRNEK: O, dün seni aramıştı. (Kişi Zamiri)

Onu bu sözlerinle kırdın.( Kişi Zamiri)

NOT: “o” sözcüğü insan haricindeki canlı veya cansız varlıkları ifade etmek için kullanıldıysa işaret zamiri olur.

ÖRNEK: O sabaha kadar miyavladı. (İşaret Zamiri)

Onu rafa yerleştirdim. (İşaret Zamiri)

ZAMİRLER HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKEN NOTLAR

-“öteki, beriki” sözcükleri işaret zamiri göreviyle kullanılırlar.

ÖRNEK: Öteki hemen benim yanıma gelsin.

Berikine sesleniver.

Ötekinin rengi daha güzel.

-“böyle, öyle, şöyle” sözcüklerinin üzerine çekim eki getirilerek sözcükler zamir durumunda kullanılmış olur.

ÖRNEK: böylelerinin, öyleleri, şöylesine...

-“bura, şura, ora” sözcükleri de yer anlamlı işaret zamiri olarak kullanılır.

ÖRNEK: buranın, şuraya, orayı...

c)Belgisiz Zamirler: Varlıkların yerini belirsizlik yoluyla tutan zamirlerdir. Belgisiz sıfat olarak kullanılan tüm sözcükler üzerine çekim eki getirilerek belgisiz zamir durumuna getirilebilirler.

ÖRNEK: birkaçı, biri, birçoğu, hiçbirimiz, herhangi biri, tümü, bütünü...

NOT: Bazı belgisiz zamirler yalın haliyle kullanılırlar.

ÖRNEK: kimse, herkes, kendi, şey...

d)Soru Zamirleri: Varlıkların yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. “Ne, kim” sözcüklerinin çekim eki almış halleri ve yalın halleri ile, “hangi, kaç” sözcüklerinin çekim eki almış halleri soru zamiri olarak kullanılır.

ÖRNEK: Ne aldın?

ÖRNEK: nereye, neyi, nereden, neden (neyden), hangimiz, hangisi, kaça, kaçtan, kimden, kime, hangileri...

2)EK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER

a)İyelik Zamirleri: Bir varlığın kime ait olduğunu gösteren eklerdir. İyelik eki olan her yerde bir belirtili isim tamlaması vardır ama tamlayan durumundaki sözcük genellikle düşer.

ÖRNEK: Benim işim (Genellikle işim der, benim işim demeyiz.)

Senin çantan (Çantan), bizim arabamız (Arabamız)...

b)Aitlik (İlgi)Eki: İsimlerin “ın, in, un, ün, nın, nin, nun, nün, ım, im, um, üm” eklerinden birini almış yapıları üzerine getirilen “ki” ekine aitlik zamiri denir. Bu zamir çekim ekidir. İki görevi vardır.İsimlerin yerini tutar ve karşılaştırma bildirir.

ÖRNEK: Onların defteri benimkinden düzenli. (Karşılaştırma bildirdi.)

3)YAPISINA GÖRE ZAMİRLER

a)Basit Zamirler: Kök durumunda bulunan zamirlerdir.

ÖRNEK: benim, şey, tümü, hepsi...

b)Türemiş Zamirler: Böyle bir zamir YOKTUR .

c)Bileşik Zamirler: Birden çok sözcükten oluşan zamirlerdir. Sözcükler ayrı yazıldıysa bunlara öbegleşmiş zamir adıda verilir.

ÖRNEK: birtakımı, biraz, birçoğumuz, hiçbirine...

ÖRNEK: herhangi bir, şunun bunun, şu bu...(Öbegleşmiş zamir)