1)Cevaplar sözlü olarak verilir. Bazı sözlü sınav çeşitlerinde cevabın yazı tahtasına yazdırıldığı görülse de sözlü sınavların çoğunda cevapların sözlü olarak verilmesi zorunludur.
2)Sınavı yapan kişi ile sınava tabi tutulan kişi arasında karşılıklı ve devamlı bir etkileşim vardır. Bu etkileşim sınavın niteliklerini etkiler.
3)Sözlü sınavlarda bir defada ancak bir tek cevaplayıcı dinlenebilir. Bu nedenle, sözlü sınavların bireysel olarak uygulanması zorunludur. Sınav bireysel olarak uygulandığı zaman bir sınıf kalabalığındaki gruplarda bile, uygulama çok zaman alır.
4)Sınav bireysel olarak uygulandığından ve sınavı tamamlamış bireylerle henüz sınava alınmamış bireyleri birbirinden ayrı tutmak zor olduğundan her bireye ayrı sorular sorma zorunluluğu doğar.
5)Sorular, genellikle sözlü sorulur. Böyle olunca cevaplayıcının soruları tekrar gözden geçirme imkanı kalmaz. Gerçekte bu sınav türünün esasında soruların yazılı verilmesini engelleyecek bir neden yoktur. Fakat soruların sözlü sorulması gelenekselleşmiştir.
6)Cevaplama çoğu zaman üzerinde iyice düşünülüp tasarlanmadan yapılır. Bunun nedeni,sınavın cevaplayıcı ile sınavı yapan kişilerin yüz yüze karşılıklı konuşmalarına olanak veren bir yapıda yapılmasıdır. istenirse, sözlü sınavlarda da cevaplayıcılara düşünme zamanı, hatta cevaplarını tasarlayabilmeleri için kağıt bile verilebilir.
7)Cevaplar kaydedilmediği için puanlama ya cevaplar dinlenirken yada cevaplama tamamlandıktan sonra yapılır. Bu durum sözlü sınavlarda puanlamanın sadece genel izlenimle yapılmasına yol açmıştır. Böyle yapıldığı için puanların güvenilirliği genellikle çok düşük olur.
Sözü Sınavların Kullanılacağı Durumlar
Sözü sınavların kullanılmasını savunanlar aşağıdaki nedenleri belirtirler. Bunlar başka bir deyişle sözlü sınavların yararları veya üstünlükleri de denebilir.
Sözlü sınavlar, Ingilizce, Türkçe gibi sözlü ifade becerisini geliştirmeyi ve ölçmeyi amaçlayan derslerde kullanılabilir.
Sözlü sınav öğretmen ile öğrenci arasında karşılıklı etkileşim içinde olur. öğrenciyi sınav heyecanı ve korkusundan kurtarmak kolay olur.
Sözlü sınavda ayırtman, bir cevabın açıklanmasını, genişletilmesini, cevapta ileri sürülen bir düşüncenin gerçeklerle savunulmasını isteyebilir. Daha tam bir cevap almış olur.
Yazılı sınavlarda görüien kopya, cevabı gereksiz şişirme ve başka yana çekme olayları sözlü sınavlarda kolayca önlenebilir.
Sözlü sınav öğretmen ve öğrenci arasında karşılıklı etkileşim yarattığı için sınav tecrübeleriyle öğrenmeye daha fazla imkan verir.
Sözlü sınav sırasında öğrencinin yazılı sınavlarda ölçülemeyen genel görünüş,
sözlü ifade yeteneği, konuşma etkililiği vb. gibi kişisel nitelikleri de gözlenip ölçülebilir.Sonuç olarak;
-Uygulaması çok zaman alır.
-Farklı soruların hazırlanması gerekmektedir.
-Her sorunun güçlük düzeyi farklı olabilir.
-Öğretmenin yaklaşımından, soruların güçlük düzeyinden ve sınavın yapıldığı ortamdan (öğrencilerin huzurunda) kaynaklanan nedenlerden dolayı psikolojik faktörler yeterli
olabilir.
-Puanlama güvenirliği düşüktür.
-öğrencilerin kişilik özellikleri puanı etkiler.
-Sözlü ifade yeteneği, etkili konuşabilme gibi özellikler öğretmeni etkileyebilir.
-Puanlara hata karıştığı için geçerlik ve güvenirliği düşüktür.