Sosyal Hayatı Düzenleyen Kurallar
1. Din Kuralları
2. Ahlak Kuralları
3. Görgü Kuralları
4. Örf, Adet ve Gelenekler
5. Hukuk Kuralları
HUKUK
* Kişiler ve toplum arasındaki ilişkileri düzenleyen uyulması zorunlu kurallardır
* Kişilerin dışa yansıyan davranışlarıyla ilgilenir
* Soyut, genel ve nesnel kurallar bütünüdür
* İhlali durumunda yaptırım uygulanır
1. Pozitif (Müspet) Hukuk
* Bir ülkede belli bir dönemde
yürürlükte olan yazılı-yazısız
hukuk kurallarını içerir
* Uygulama amacını kaybeden
kuralları da kapsar
2. Mevzu Hukuk
* Bir ülkede yetkili bir organ
konulmuş yürürlükteki hukuk
kurallarının sadece yazılı olanları
* Yazılı kurallara mevzuat denir
3. Tabii ( deal-Doğal) Hukuk
* Daima yürürlükte
* Adaleti öngörür
* Ayrıntılara inmez
* Ulaşılması istenen hukuktur
4. Tarihi Hukuk
* Yürürlükte olmayan,
yürürlükten kalkmış olan
hukuktur
Hukuk Kurallarının Sınıflandırılması
1. Emredici: Tarafların uymak zorunda oldukları anlaşarak ortadan kaldıramadıkları kurallardır. Bu kurallar yaptırımla desteklenmiştir.
2. Yetki Verici: Bir kısım davranışların hangi şartlarda kim tarafından yapabileceğini düzenleyen kurallardır
3. Yedek (Tamamlayıcı): Kural olarak sözleşmeyle tarafların serbestçe kararlaştırabildikleri, ancak bunu yapmadıkları zaman devreye giren hukuk kurallarıdır
4. Yorumlayıcı: Taraflarca düzenlenmiş, ancak yeteri kadar açıklık taşımayan durum ve davranışların açıklığa kavuşturulmasına kullanılan hukuk kurallarıdır.
5. Tanımlayıcı: Hukuki deyim ve kavramları açıklığa kavuşturmak için kullanılır.
6. Birincil: Kişilerin davranışlarını doğrudan etkileyen düzenlemelerdir
7. İkincil: Birincil hukukun nasıl ve kim tarafından çıkarılacağını belirleyen düzenlemelerdir
8. İlga Edici: Mevcut bir kuralı yürürlükten kaldırma işlemine ilga, bunu gerçekleştiren kurala ilga edici kural denir ( lga edilen kurala mülga denir)
Yaptırım (Müeyyide)
1. Ceza
* Suç karşılığında
uygulanır
* Hapis, para cezası vs.
* Türk Ceza Kanunu’nda
ölüm cezası yoktur
2. Cebri İcra
* Kişinin borç ilişkisini
düzenleyen, hukukun
emrini yerine getirmeye
zorlayan yaptırımdır
3. Tazminat
4. Hükümsüzlük
5. İptal
6. Kısas
* Türkiye’de uygulanmaz
* Bir hukuki işlemin,* Hukuka aykırı
kanunun öngördüğübir işlemin, yargı kararı
şekilde yapılmaması ya daile ortadan kaldırılması
kanuna aykırı olarak yapılması
halinde hukuki sonuç
doğurmamasıdır
Hukukun Kaynakları
A. Asli Kaynaklar
B. Yardımcı Kaynaklar
- Bilimsel Görüşler
- Yargısal Kararlar
1. Yazılı
- Anayasa
- Kanun
- Kanun Hükmünde Kararname
- Tüzük
- Yönetmelik
2. Yazısız
- Örf ve Adetler
- Normlar Hiyerarşisi
- Anayasa
- Kanun
- Tüzük
- Yönetmelik
- Talimat