Piaget'e Göre Bİlişsel Gelişim Dönemleri

ÖDEVİNİ BULAMADIN MI?FORUMDA SOR CEVAPLAYALIM!

PİAGET’E GÖRE BİLİŞSEL GELİŞİM DÖNEMLERİ

-Duygusal Motor ( 0-2 yaş )


-İşlem Öncesi Dönem (2-7 yaş )

-Somut İşlemler Dönemi (7-11 yaş )

-Soyut İşlemler Dönemi (11- + yaş )

DUYGUSAL MOTOR DÖNEMİ (0-2 YAŞ)

-Kendisini dış dünyadan ayırt etme.

-Refleksif davranışlardan amaçlı davranışlara geçme.

-Nesne sürekliliği kazanma.

-İlk deneme-yanılma öğrenmeleri.

-Döngüsel tepki.

-Devresel tepki.

-Ertelenmiş taklit.

-Taklit ve oyunlar yapar.

-Alışkanlık kazanma.

İŞLEM ÖNCESİDÖNEM (2-7 YAŞ)

-Dil hızla gelişir.

-Sembolik oyun ve düşünme.

-Ben merkezcilik.

-Odaklama(merkezleme).

-Animizm.

-Tek yönlü sınıflandırma yapma.

-Özelden özele akıl yürütme.

-Korunumu kazanamama.

SOMUT İŞLEMLER DÖNEMİ (7-11 YAŞ)

-Somut yollarla problem çözme.

-Mantıksal düşünme.

-Korunum kazanma.

-Tersine çevirebilme.

-Üst düzeyde sınıflama(Gruplama) .

-Üst düzeyde sıralama yapma.

SOYUT İŞLEMLER DÖNEMİ (11- + YAŞ)

-Soyut düşünme.

-Ergenlik ben merkezciliği(ergen egosantrizm).

-Göreceli düşünebilme.

-İdeal,fikir,değer sahibi olma.

-Akıl yürütme.

-Kavramların anlaşılması kolaylaşmıştır.

1-DUYGUSAL MOTOR DÖNEMİ (0-2 YAŞ):

-Kendisini dış dünyadan ayırt etme:Bebek duyuları ve motor faaliyetleri yoluyla dış dünya ile ilişki kurar.Dönem ilerledikçe çevresinde olup bitenleri ve kendisinin çevresinden farklı olduğunu keşfetmeye başlar.

-Refleksif davranışlardan amaçlı davranışlara geçme:Tüm bebekler doğuştan Refleksif hareketlere sahiptirler.Dönem ilerledikçe amaçlı davranış göstermeye başlarlar.

ÖRNEK: Bebeğin dudağına dokunduğunda emmeye başlar,elinizi avucunuza koyduğunuzda yakalar.Bebek,bu ilk şemaları (emme,tutma,yakalama vb.)yoluyla kendi vücudu keşfetmeye çalışır.

Daha sonra,diğer nesnelerle etkinliklere başlar.Fincan,çıngırak vb. nesneleri tutar,emer,vurur.Çıngırağı ağzına götürdüğü zaman bundan hoşlanmayabilir.Gelecek sefer çıngırağı eline verdiğinizde,sadece ağzına götürmez,elinde salar

ÖRNEK:Yeni doğan bebeğe mama şişesini ters olarak verdiğinizde de emmeye çalışır.Oysa bir yada iki ay sonra biberonun ne tarafından emileceğini öğrenir.

- Nesne sürekliliği kazanma:Bebeklerin görüş alanları dışına çıkan nesne yada kişilerin aslında yok olmadıklarını kavramaları kastedilmektedir.

ÖRNEK:Bebeğin gözünün önündeki top,battaniyenin altına sakladığında onun kaybolduğunu zanneder aramaz,oysa 9 aylık bebek ise onu aramaya başlar.

-İlk deneme-yanılma öğrenmeleri:Örneğin çocuğun istediği bir topu çocuktan uzağa bir battaniyenin üstüne koyduğumuzu düşünelim.Çocuk battaniyeye ulaşabilmekte fakat topa ulaşamamaktadır.Bu durumda küçük bebekler topa birkaç kez ulaşmaya çalışır,fakat sonra vazgeçer.Daha büyük bebekler,battaniyeyi çekerek topa ulaşabileceklerini keşfederler.

-Döngüsel tepki:Çocuk belirli türdeki hareketleri tekrarlar.

ÖRNEK:Ayağını salladığında beşiğinde ses çıkarsa,aynı sesi çıkarmak için ayağını sallama hareketini tekrar yapar.

-Devresel tepki:Çocuğun yaptığı bir davranışı tekrarlamaktadır.

ÖRNEK:Bir espri öğrenen çocuk,o espriyi etrafındaki yetişkinlere “gına gelinceye” kadar tekrar eder.

-Ertelenmiş taklit:

Bir davranışın örneğini yada modelini takip veya kopya etme yeteneğidir.Çocu-

ğun dağarcığında bulunan davranışlarla başlar.Örneğin yeni doğan bebek ellerini açıp kapamaya başlarsa bebek bir süre onu taklit edecektir.Annenin davranışı,bebeği aynı hareketi yapmaya sevk etmiştir.

Bebeğin görmüş olduğu bir olayı,olay ortadan katlıktan sonra tekrarlaması,o olayı taklit etmesidir.

ÖRNEK:Misafirlikte üzerine çay döküldüğü için telaşlanan bir kişiyi gören bebek,üzerine çay dökülmüş gibi telaşlanırsa,ertelenmiş bir taklitle karşı karşıya kalınmış demektir.

-Alışkanlık kazanma:Çocuk bir uyarana karşı alıştığından dolayı önceki tepkiyi vermez.

ÖRNEK:Babasının yeni aldığı bir oyuncak bebeği gördüğünde önceleri sevinme tepkisinde bulunan çocuk bir süre sonra sevinme tepkilerini göstermez.

2-İŞLEM ÖNCESİ DÖNEM(2-7 YAŞ):

İşlem öncesi dönem 2’ye ayrılır.

a)Sembolik Dönem yada Kavram Öncesi Dönem (2-4 YAŞ)

b)Sezgisel Dönem (4-7 yaş)

A)Sembolik yada Kavram Öncesi Dönem (2-4 yaş):

-Dil hızla gelişir:Dil hızlı gelişir ancak geliştirdikleri kavramlar ve kullandıkları sembollerin anlamları,kendilerine özgüdür,çoğu zaman gerçek değildir.

-Sembolik oyun ve düşünme:Çocuk hayal gücünü kullanarak düşünür.Çocuk,gözünün önünde bulunmayan yada hiç mevcut olmayan nesne,olay,kişi,varlığı temsil eden semboller geliştirmeye başlar.

ÖRNEK:Çubuğu at,cetveli tabanca gibi kullanabilirler.Boş çay fincanının içinde çay varmış gibi içmeye başlarlar.

-Ben merkezcilik:Çocuğa göre dünyanın merkezi kendisidir.Kendisinin bildiğini herkesin bildiğini ve kendisinin gördüğünü herkesin gördüğünü düşünür.Çevresindeki her nesnenin kendisi için var olduğunu düşünür.

ÖRNEK:Çocuk telefonda konuşurken,karşısındaki kişiye üzerindeki giysileri kastederek; “bak,yeni elbiselerimi giydim” diyebilir.

Kendisini başkasının yerine koyamaz. Telefonda konuştuğu kişinin orada bulunanları gördüğünü düşünür.

●Kendisi sütü sevmiyorsa,başkaları da sevmez.

●Benim babam senin babanı döver.

-Odaklama(merkezleme):Dikkati bir olayın ya da nesnenin diğer yönlerini dışarıda bırakarak yalnızca bir yönüne yoğunlaştırma eğilimine,odaklaşma denilmektedir.Çocuk bir görevin yalnızca bir yönü üzerinde ve sınırlı bir bilgi üzerinde odaklanır;birden fazla yönüyle uğraşmaz.

ÖRNEK:Cep telefonunun sadece melodisiyle yada ışığıyla ilgilenir.

ÖRNEK:Küçük çocukların işlek yollarda karşıdan geçmekte zorlanmaları da odaklaşma ile ilgilidir.Çocuk trafik kurallarına uygun olarak önce soluna,sonra sağına tekrar soluna baktığında her seferinde ilk baktığını unutabilmekte,daha doğrusu o anda baktığı tarafa odaklanmaktadır.

-Animizm(canlandırmacılık):Yaşayan ve yaşamayan nesneler arasında ayrım yapamama durumunda ortaya çıkan karmaşadır.Çocuk cansız nesnelere canlılık özellikleri yükler.

ÖRNEK:Bir çocuk oyuncak bebekle canlıymış gibi konuşur.

ÖRNEK:Ayşe oyuncak bebeği balkonda kaldığı için üşüdüğünü ve hastalandığını düşünerek oyuncak bebeği içeri almıştır.

-Tek yönlü sınıflandırma yapma=tek yönlü mantık yürütme:

ÖRNEK:Gökçe,ilkokul ikinci sınıfta hayat bilgisi dersini yüksek sesle çalışmaktadır.“Ev de yaşayan kedi,köpek gibi hayvanlara evcil hayvan denir.

Yanın da oturan 4 yaşındaki kardeşi Tuğçe ise,“Fareler de evde yaşarlar.O halde fareler de evcil hayvanlardır” der.

B)Sezgisel dönem (4-7 yaş):

-Özelden özele akıl yürütme:Olayları yalnızca geçirdiği yaşantılara bağlı olarak tek yönlü düşünebilme özelliğidir.

ÖRNEK:Her sabah kahvaltısında yumurta yiyen bir çocuk bir gece arkadaşının evinde sabah uyandığında yaptığı kahvaltıda yumurta yememiştir.Annesi “kahvaltı yaptın mı?” diye sorduğunda çocuk “kahvaltı yapmadım (yumurta yemediği için) demiştir.

-Korunumu kazanamama:

Korunum:Herhangi bir nesnenin biçimi yada mekandaki konumu değiştiğinde,miktar,ağırlık ve hacminde değişiklik olmayacağı ilkesidir.Çocuklar bu dönemde,nesnenin dikkat çekici özelliklerine odaklanmakta diğer özelliklerini gözden kaçırmaktadırlar.Çocuklar,görüntü değişse de gerçeğin aynı kalacağını anlayamazlar. Korunum kazanılmamasında bu özellikleri etkili olmaktadır.

3-Somut İşlemler Dönemi(7-11 yaş):

-Somut yollarla problem çözme:Problemlerin çözülmesi somut nesnelerle olanaklı hale gelir.

ÖRNEK:Nazlı ilkokul birinci sınıfa giden bir çocuktur.Okuldan gelmiş,matematik ödevini yapmaya çalışmaktadır.Bir ara annesine “anne bu problemi sen çöz ”der.Annesi problemi okur.Problemde,elinizde 10.000 TL var.Tanesi 2.500 TL den üç tane yumurta aldınız geriye kaç liranız kaldı?diye sorulmaktadır.Anne Nazlı’ya döner “Niçin ben çözeyim kızım?diye sorar.Nazlı’nın cevabı “çünkü ben hiç yumurta almıyorum ki sen alıyorsun,bu problem seni ilgilendiriyor”der.

Nazlının bu cevabından eğitimcilerin çok ders alması gereken ders vardır.Eğer problem de yumurta değil simit,çiklet vb. alınsaydı çocukların ilgisini daha çok çekecek,onlar için daha somut olacak dolayısıyla,gelişim düzeyine daha uygun olacaktı.Çocuk yaşamında işe yarayacak bu problemi çözmekten zevk alacaktı.

-Mantıksal düşünme:Yine mantıksal düşünmeden kasıt,somut problem çözmedir.Somut işlemler ise elle tutulup,gözle görülebilen işlemlerdir.

ÖRNEK:Benim beş portakalım,senin dört portakalın var.İkimizin portakallarını bir araya getirdiğimizde kaç portakal eder?diye sorduğumuzda problemi zihinsel olarak çözebilirler.

-Korunum kazanma:

-Tersine çevirebilme:Korunumun başlangıç noktasıdır. A=B B=A

ÖRNEK:4+3=7 7-3=4 dir.

-Üst düzeyde sınıflama(Gruplama):Bir grup nesnenin bir başka grubun alt sınıfı olabileceğini anlarlar.

ÖRNEK:Çocuk bilyeleri renklerine,büyüklüklerine,eski ve yeni oluşlarına göre sınıflayabilir.

-Üst düzeyde sıralama yapma:Çocuklar nesneleri belli özelliklerine göre sıralayabilirler.Örneğin nesneleri uzunluklarına,genişliklerine,ağırlıklarına vb. göre düzenleyebilirler.

ÖRNEK:Songül İlknur’dan uzundur.İlknur’da Gökçe’den uzundur.Bu grupta,en uzun kişinin kim olduğunu kolaylıkla sıralayabilirler.

NOT:Somut dönemde yaparak öğrenme tekniği kullanılmalıdır.

4-Soyut İşlemler Dönemi(11- + yaş):

-Soyut düşünme(soyut problem çözme):Kare,yuvarlak,yıldızın yerini X,Y alır.Yani problemleri X,Y yi kullanarak çözerler.

ÖRNEK:Nazlı yumurta problemini artık çözebilir.

-Ergenlik ben merkezciliği(ergen egosantrizm):Kendi düşüncelerinin ve söylediklerinin en doğru olduğunu düşünür.Herkesin kendisiyle uğraştığını ve onu takip ettiğini,kimseye yaranamadığını düşünür.

-Göreceli düşünebilme:Bireyin kendine özgü duyguları ve düşüncelerinin(orijinal) düşüncelerini geliştirir.

ÖRNEK:Bu dönem de kişi bir kişiye,fotoğrafa,aynaya baktığı zaman kendisinin sağının karşıdakinin solu olduğunu anlaması.

-İdeal,fikir,değer sahibi olma:Genç toplumun yapısıyla,felsefeyle,politikayla ilgilenir;bir değerler sistemi örgütlemeye yönelir.

-Akıl yürütme:Genelleme,tüme varım,tümden gelim,vb. düşünme yollarını kullanır.Hipotezler kurabilir ve test edebilir.

-Kavramların anlaşılması kolaylaşmıştır:Kavramların,atasözlerinin,deyimlerin anlaşılması bu dönem çocukları için problem değildir.

NOT:Piaget ,bir çok yetişkinin soyut işlemleri geliştiremediğini ifade etmektedir.Bunun nedenini de;içinde yaşadıkları çevrenin niteliğidir.Örneğin;ilkel bir toplumda yaşayan bireyin soyut işlemler yapmasına;bir problemle ilgili denenceler geliştirip bunları teker teker denemesi ve sonuca ulaşmasına gerek olmayabilir.

NOT:Soyut işlemler döneminde problem çözme yöntemi kullanılmalıdır.

PİAGET’İN BİLİŞSEL GELİŞİM DÖNMELERİNİN KURALLARI

1-Evreler,değişmez bir şekilde belli bir sıra ile ortaya çıkar.Başka bir ifadeyle evrelerin sırsı değişmez.Zihinsel gelişim yavaş ve aşamalıdır.Bir aşamada elde edilen yaşantılar,sonraki aşamaların temelini oluşturur.

2-Zihinsel gelişim evreleri hiyerarşiktir.Sonraki evre,önceki evrelerin kazanımlarını da içerir.

3-Gelişim oranlarında bireysel farklılıklar görülebilir.Her birey kendine göre gelişim gösterir.Aynı gelişim evresinde bulunan bireyler arasında da gelişim oranları bakımından farklılıklar görülmektedir.Yani okumayı öğrenme yaşı her çocuk da aynı değildir.

4-Gelişim kuramları her evrenin tipik olan gelişim özellikleri vardır.Belirtilen özellikler genel olarak o dönemde karşılaşılan veya kazanılan özelliklerdir.Çocukların % 75 inin gösterdiği gelişim özelliği o dönemin özelliği olarak kabul edilir.

Bu konu 94528 defa okunmuştur!

Piaget'e Göre Bİlişsel Gelişim Dönemleri

İlginizi çekebilir...

“Piaget'e Göre Bİlişsel Gelişim Dönemleri” için 4 cevap

  1. Bülent diyor ki:

    merhabalar, benim yorumdan ziyade bir durumla alakalı sorularım olacak. Eğer cevaplayıp yada yorumlayıp geri dönüş yaparsanız çok memnun olurum. Durum: ders kitabında sorulan bir soru ve buna Ahmet’in cevabı; okuldaki kaynakları niçin bilinçli kullanmalıyız?
    Ahmet’in cevabı: okuldaki bilinçleri bu sebep için bilinçli kullanmalıyız..bitebilir. cevabının neden öyle olduğu sorulduğunda ise Ahmet ”tahta tebeşirinide boş yere bişeyler yazdıkmı bitiyor o sebeple”.
    soru 1 : Ahmet’in bu şekilde cevap vermesi onun soyut dönemde olmasıyla ne kadar alakalıdır?
    Soru 2: Kitaptaki soru kökeninde olan kelime seçimi Ahmet’in cevabını ne şekilde etkilemiştir?
    (Ahmet 3. sınıfa devam eden 9 yaşında bir öğrencidir.)
    Şimdiden teşekkürler…

  2. Bülent 2 diyor ki:

    tebeşir kullanan öğretmenler sık sık öğrencilerini uyarır. Özellikle tenefüste tebeşirleri gereksiz yere kullanmayın diyerek Ahmetcikte bu uyarıyı dikkate almış olmalı

  3. pıaget diyor ki:

    Ayrıca 9 yaşındaki bir çocuktan beklenilebilecek bir davranış. Çünkü çocuk somut yollarla bir problem çözme eğiliminde.

  4. filozof diyor ki:

    soyut işlemler dönemindeki bir çocuğa cesaret kavramı nasıl anlatılır?

Yorum yapın, mutlaka cevaplandırılacaktır

Her Hakkı Saklıdır © 2013 ingilizceogretim.com - Copyright © 2013 ingilizceogretim.com All rights reserved. Ferhat Bayık tarafından tasarlanmış ve İngilizce Dersler yazılmıştır.
İLETİŞİM

Sitemizde 1,596 adet konu ve 3,400 yorum bulunmaktadır..

50 adet sorgulama 1,761 saniye içinde yüklendi.