ONLUK SAYMA SİSTEMİ

Sayma işlemi sonucunda bulunan sayıyı yazma ve işlem yapma kolaylığı bakımından en uygun sayma sistemi onluk sayma sistemidir. Sayıları onluk sistemde yazmak için on tane rakam kullanılır bu rakamlar

1 2 3 4 5 6 7 8 9 0

bu rakamlara bir basamaklı doğal sayılar denir.

Sayıda; rakamın bulunduğu yere, basamak denir. Sayı yan yana kaç rakam ile yazılmışsa basamak sayısı da o kadardır. 23 sayısı iki basamaklı bir sayıdır. 3 ün yazıldığı yere birler basamağı, 2 nin yazıldığı yere onlar basamağı denir.

23 = 2.(10) + 3.(1)

*23 sayısı 2 onluk ve 1 birlikten oluşur.

Benzer şekilde; 146 sayısı 1 yüzlük, 4 onluk, 6 birlikten oluşur ve 146 = 1.(100) + 4.(10) + 6.(1) şeklinde yazılır.

Onluk gruplar halinde oluşturulan bu sayma düzenine onluk sayma sistemi denir.

Basamaklar, onluk sayma sisteminde sağdan sola doğru; birler, onlar, yüzler, binler, onbinler, yüzbinler,.. diye adlandırılır.

Onluk sayma sisteminde her basamak değeri sağındakinin on katıdır.

Çok büyük sayıların yazılıp okunması için; sayının basamakları, sağdan başlanarak üçerli gruplara ayrılır. Bu grupların her birine bölük denir.

Çok büyük bir doğal sayı okunurken şu yol izlenir.

1)Sayı, sağdan sola doğru bölüklere ayrılır.

2)En soldaki bölükten başlayarak, bölükteki sayılar okunur, arkasından bölüğün adı söylenir ve sıra ile sağa doğru devam edilir.

3)En sağdaki bölükte bulunan sayı okunur, bölük adı söylenmez.

Bütün basamaklarda sıfır olan bölük okunmaz.

Buna göre 345,128,307 sayısının okunuşuna yazalım

üç yüz kırk beş milyon yüz yirmi sekiz bin üç yüz yedi

Rakamların Basamak Ve Sayı Değerleri

Rakamların basamak değeri

Sayıdaki bir rakamın bulunduğu basamağa göre aldığı değere, bu rakamın basamak değeri denir.

2546 basamak değeri

6.1 = 6

4.10 = 40

5.100 = 500

2.1000 = 2000

toplam 2546

Not : Basamak değerlerinin toplamı sayının kendisidir.