Ölçme Sonuçlarının Betimlenmesi
Frekans: Her puandan kaç tane olduğunu gösteren sayıya denir.
A)Merkezi Eğilim Ölçüleri
1)Tepe Değer (mod )
-Bir veri grubunda en çok tekrarlanan, yani frekansı en yüksek olan puandır.
-Bir dağılımın tepe değeri birden fazla olabilir.
2)Aritmetik Ortalama (X)
-Toplam puanların puan sayısına (öğrenci sayısına) bölünmesi ile aritmetik ortalama bulunur.
-Dağılımdaki her puan hesaplamaya dahil edilir.
3)Ortanca (medyan)
-Büyüklük sırasına göre düzenlenmiş puanlar dizisinin tam ortasına düşen puandır.
-Ortanca hesaplanırken mutlaka verilen sıraya konulmuş olması gerekir.
B)Merkezi Dağılım (Değişim) Ölçüleri
-Merkezi dağılım ölçüleri, verilerin yığılma Gösterilen noktadan ne kadar uzakta olduklarını, nasıl bir dağılım gösterdiklerini belirten istatistiklerdir.
1)Ranj (puan genişliği)
-Bir dağılımda en yüksek puan ile en düşük puan arasındaki farktır.
-Ranj, bir veri grubunun hangi aralıkta değişkenlik gösterdiğini belirten istatistiktir.
2)Standart Sapma (standart kayma-SS)
*Puanların her birinden, bu puanların aritmetik ortalaması çıkarılırsa farkları elde edilir. Elde edilen fark puanlarına ortalamadan sapma denir.
-Aritmetik ortalamadan sapmaların kareleri alınıp toplanırsa elde edilen sonuca varyans denir.
-Standart sapma, bir merkezi dağılım ölçüsü olarak puanların merkezi yığılma ölçüsünden uzaklıklarının bir ortalama değeri anlamını taşır.
-Bir dizideki ölçümlerin birbirinden farkı arttıkça standart sapma büyür, ölçümler birbirine yaklaştıkça da küçülür.
3)Çeyrek Sapma
-Ortanca puan sırasının “yüzde ellinci” puanıdır.
-Yüzdelik puanlama işlemi, dağılımda puan sıralamasının yüzde olarak ifadelendirilmesidir.
-Yüzdeliklerde daima puan sırasının alt ucundan itibaren hesaplanır.
Standart Puanlar
-Hesaplamasında standart sapma kullanılır.
-Standart puan, gözlenen puanların ortalamadan farklarının standart sapmaya bölünerek, standart sapma birimi cinsinden ifade edilmesidir.
-Z puanı, normal dağılıma sahip ölçme kümesinde, puan dağılımının aritmetik ortalamasının 0 ve standart sapmasının 1.00 olacak şekilde dönüştürülmesiyle elde edilen puanlardır.
-T puanı ise, puan dağılımının aritmetik ortalamasının 50 ve standart sapmasının 10 olarak kabul edildiği bir standart puandır.
Not: Z puanında, iki ders arasında başarı yönünden karşılaştırma yapılırken, öğrenci 1.00’a daha yakın olan dersten daha başarılıdır.
Bağıl Değişkenlik Katsayısı
-Bağıl değişkenlik katsayısı, standart sapma ile aritmetik ortalamanın birbirine oranlarının yüzdeye dönüştürülmüş halidir.
-Bağıl değişkenlik katsayısının 20’den küçük çıkması, standart sapmanın küçük olması ile mümkün olacağından, puanların homojen yani birbirine yakın olduğunu gösterir.
-Bu katsayının 25’den büyük olması standart sapmanın, ortalamaya göre büyümesi ile mümkün olacağından puanlar arası farkın çok olduğu yani, puanların heterojen olduğunu gösterir.
c)Sonuçların Nota Çevrilmesi
a)Mutlak ölçüt ve değerlendirme
-Değerlendirilen grup dikkate alınmadan, önceden kesin olarak belirtilen ölçüte mutlak ölçüt denir. Buna göre yapılan değerlendirmeye de mutlak değerlendirme denir. Ör: sınavdan önce geçme notunun 50 olarak belirlenmesidir.
-Bireyleri birbirleriyle karşılaştırmaz
b)Bağıl ölçüt ve değerlendirme
-Ölçüt, grubun ortalama başarısı gibi grubun başarısından çıkarılan bir norm ise buna bağıl ölçüt denir. Buna göre yapılan değerlendirmeye de bağıl değerlendirme denir.
-Bireyleri birbirleriyle karşılaştırarak değerlendirme yapılır.
NOT:Bağıl değerlendirmede rekabet vardır.
ÖRNEK: Genel ortalamaya bakarak, ortalamayı geçenlerin dersten geçmesi, ortalamayı tutturamayanların dersten kalması gibi.

