MADDENİN HALLERİ

*Tüm madde dört halden birinde bulunabilir. Bunlar katı, sıvı, gaz, ve plazmadır.

NOT:Maddenin her bir hali özel bir takım özelliklere sahiptir. Bir katının belli bir şekli ve hacmi vardır.

ÖRNEK: Buz bir,katıdır. Tuz, aluminyum ve karbon diğer katı madde örnekleridir.

NOT:Bir sıvı belli bir şekle sahip değildir.

ÖRNEK:Bir cam bardağa su doldurduğumuzu düşünelim. Su içinde bulunduğu kabın şeklini alır. Su, civa ve benzin sıvı örnekleridir.

*Sıvıların belli bir hacmivardır.

NOT:Bir gazın belli bir şekli ve hacmi yoktur.

ÖRNEK: Bir balona hava dolduralım. Sıkıştırmak suretiyle balonun şeklini değiştirebiliriz. Uygulanan kuvveti artırmak suretiyle balon, çeşitli yönlere doğru şekil alabilir. Hava yeni bir şekli kaplar. Bir balondan havanın kaçmasına imkan verirseniz,

havanın hacmi artış gösterir. Daha küçük bir hacme gazı pompalamak suretiyle

sıkıştırmak mümkündür. Hava gibi bir gaz daima içinde bulunduğu kabın şeklini alır.

-Günesin yüzeyi plazma halindedir. Plazma, bir gazın sahip olduğu özelliklerin bazılarına sahiptir. Ancak, bir gazdan farklı olarak plazma elektrik yüklüdür. Bilim adamları maddenin bu hali üzerinde hâlâ çalışmaktadırlar. Sadece plazma halinde bulunan nükleer reaksiyonlar vardır.Bu reaksiyonlar önemli bir enerji kaynağı olabilir. Bu enerji elektrik enerjisine dönüştürülebilir.

FİZİKSEL DEŞİŞİMLER

Bir cam levha kırıldığı zaman, camın ebadı değişir. Ancak, kırılmış cam parçaları, ilk cam levhanın cam özelliklerini hâlâ taşırlar. Tahtadan yapılmış bir raf veya sandalye de hâlâ tahtanın özelliklerini taşır. Sadece onun şekli ve ebadında bir değişme sözkonusu olmuştur.

Maddenin; hal, şekil ve ebad değişikliğine fiziksel değişiklik adı verilir.

Kaynama, erime, buharlaşma ve donma maddenin hal değişikliğine ait örneklerdir..

Kaynama noktası, Suyu kaynattığımız zaman, su sıvı halden gaz haline geçiş yapar. bu olayın gerçekleştiği sıcaklık derecesidir.

Erime noktası, Erime katı halden sıvı hale geçiş durumudur.Bu olayın gerçekleştiği sıcaklık derecesidir.

Donma noktası Bir sıvı donduğu zaman katı hale dönüşür. Bu sıcaklık derecesine denir. Su, donma noktasında buza dönüşür.

Yoğunlaşma:Su buharı gaz halinde bulunan sudur. Bir gaz alçak sıcaklıklarda soğutulursa sıvı haline dönüşür. Bu hal değişimine yoğuşma adı verilir. Bir ayna yüzeyine sıcak hava üfürdüğümüzde su buharının yoğuştuğunu görebiliriz.