KLASİK KOŞULLANMA (TEPKİSEL ŞARTLANMA)

Klasik koşullanma; başlangıçta nötr olan uyarıcıya organizmanın tepki vermeyi öğrenmesidir. Klasik koşullanma yolu ile öğrenmeyi Pavlov açıklamıştır. Köpeklerin yiyecek vermeden salya salgılamaları dikkatini çekmiştir. Oysa bu durum yiyecek verildikten sonra oluşmalıdır. Köpekler Pavlov’un ayak seslerini duyunca salya salgılamaya başlamışlardır.

Klasik koşullanmanın 3 temel kuralı vardır;

1-Koşulsuz uyarıcı doğal bir uyarıcı olmalıdır (et).

2-Koşulsuz uyarıcı ile koşulsuz tepki arasında doğal bir bağ olmalıdır.

3-Uyarıcı tepkiden hemen önce verilmelidir.

Koşulsuz uyaran:Doğal olarak organizmanın tepkide bulunacağı uyarandır. Yiyecek, içecek, acı, şok, limon suyu, iğnenin acısı vb.

Koşullu uyaran:Doğal ortamda organizmanın doğal uyaranlardan birine verdiği tepkiyi vermeyeceği uyarandır. Zil, ışık, iğne resmi, limon resmi vb.

Koşulsuz tepki:Organizmanın doğal ortamda koşulsuz uyaranı aldığında gösterdiği doğal tepkilerdir. Örnek: Etyenirse saly6a akar, iğne batırılırsa canı yanar

Koşullu tepki:Organizmanın koşullu uyarana gösterdiği tepkidir.

öğrenilmiş davranışa temel olan doğal uyarıcı bulunabiliyorsa o zaman davranışın klasik koşullanma yöntemiyle öğrenildiği söylenebilir. Klasik koşullanma bir “tepkisel şartlanmadır”. Yani yeni bir uyarıcının tepki oluşturma gücünü kazanmasıdır.

Matematik öğretmenini seven çocuk matematik dersini sever. Beyaz kediden korkan çocuk pamuktan da korkar. Genç kız arkadaşının hoşlandığı müzikten hoşlanır.

Klasik şartlanma ile insanlarda:

-Korkular hızla şartlanabilir

-Şartlanma için duygular kullanılabilir

-Reflekslerden yararlanılabilir

Öğrenilmiş davranışa temel olan doğal uyarıcı bulunabiüyorsa o zaman davranışın klasik koşullanma yöntemiyle öğrenildiği söylenebilir. Klasik koşullanma bir “tepkisel şartlanmadır”. Yani yeni bir uyarıcının tepki oluşturma gücünü kazanmasıdır.