Hal ekleri

HAL EKLERİ

Cümlede herhangi bir anlam değişikliği meydana getirmeyen eklerdir.

a) “i” hali (Belirtme durumu eki): Yüklemin belirttiği varlığı ifade ederken kullanılan ektir. Yükleme sorulan NEYİ, KİMİ, NEREYİ, sorularının cevabı olan yerlerde görülür.

ÖRNEK: Arabayı henüz yıkamamışlar. (Yükleme neyi sorusunu sorduk.)

“i” hal eki YÜKLEM

 

-Toplantıya Ayşeyi çağırmamış.(Yükleme kimi sorusunu sorduk.)

YÜKLEM

 

NOT: “ı, i, u, ü” ünlüleri bir sözcüğün üzerine tek başına iyelik eki olarakta gelebilir. Bu durumda sözcük nesne değil öznedir.

ÖRNEK: Bunca acıya kalbi dayanmadı.(Dayanmayan nedir sorusunu sorduk.)

Özne Yüklem

NOT: “ı, i, u, ü” ekleri bir sözcüğün üzerine hem iyelik hem de hal eki olacak şekilde gelebilir.Böyle durumlarda 1.ünlü iyelik, sonda bulunan ünlü ise hal ekidir.

ÖRNEK: Kalbini yormayacakmış. (Burada kalbi derken “i” ekimiz onun kalbinin olduğunu belirten ek olduğu için iyelik ekidir.sondakide NEYİ sorusunun cevabı olan hal ekidir.)

b) “e” hali(Yönelme durumu eki): Eylemin yöneldiği varlığı ifade ederken kullanılan ektir.Yükleme sorulan NEYE, KİME, NEREYE sorularının cevabı olan yerlerde görülür.

ÖRNEK: Yürürken ağaca çarpmış. (Nereye çarpmış diyoruz.)

-Onları Ayşeye de anlatın.(Kime anlatın diyoruz.)

c) “de” hali (Bulunma durumu eki): Bir varlığın başka bir varlığın içinde veya yanında bulunduğunu ifade eden ektir. Yükleme NEREDE, KİMDE sorularının cevabı olan yerlerde görülür.

ÖRNEK: Defterim Ayşede kaldı. (Nerede kaldı diyoruz.)

-Arabada unuttuğun kitapları al.(Nerede unuttuğun diyoruz.)

d) “den” hali (Ayrılma, çıkma, uzaklaşma durumu eki): Bir varlığın bulunduğu yerden ayrıldığını, uzaklaştığını belirtir. Yükleme sorulan NEREDEN, KİMDEN sorularının cevabı olan yerlerde görülür.

ÖRNEK:Bu haberi Ayşe’den öğrenmiş.(Kimden öğrenmiş diyoruz.)

-Annemlerden kazağı aldım. (Nereden aldın diyoruz.)

e) İlgi hali eki: Tamlayan ekinin tek başına kullanılmasıyla oluşan ektir. Sözcükleri ya edatlara ya da yükleme bağlar.

ÖRNEK: Senin gibi arkadaş olmaz olsun.

-Onun için her şeyi yaparım.

f)Eşitlik eki (-ce): Bu ekin asıl görevi eşitlik bildirmektir.Ek cümleye değişik anlam ilgileri kazandıracak şekildede kullanılabilir.

ÖRNEK: Onlar boyca aynı değil. (EŞİTLİK)

-Yıllarca bu işte çalışmış. (AYRILIK)

-Bence bu konuda doğru söylemiyor. (GÖRELİK)

-Arabayı delice kullanıyor. (BENZERLİK)

-Bu karar kurulca alındı. (TARAFINDAN)

 

 

Viewed 46741 times

24 thoughts on “Hal ekleri

  1. bence çk saçma örnek çok olmalıydı bitek uygulamalı yapmışlar ama örnek fazla olsaymış işi olurmuş

  2. çok ama çooooooook saçma hiç ve hiç işime yaramadı gerçekten böyle program görmedim nasıl almışlarsa bilgisayara?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir