DEMOKRASİ

A)DEMOKRASİNİN TANIMI VE UYGULANMASI

Demokrasi halk egemenliğine dayanan bir yönetim şekli olup, en gelişmiş siyasi teşkilatlanma biçimidir. Bu yönetim şeklinde halk kendi kendini yönetir. Demokrasinin dayandığı vazgeçilmez unsurlar vardır.

Bunlar

1)Millet Hakimiyeti

Bir sistemin demokrasi olabilmesi için her şeyden önce millet hakimiyetine dayanması gerekir. Devlet ,bütün faaliyetlerini milletten aldığı yetki ile yine millet yararına yürütür.

2)Hürriyet

Demokratik bir toplumda hürriyet; insanların başkasına ve topluma zarar vermeden istediğini yapması , eşitlik ise tüm vatandaşların devletin kanunları karşısında hak ve ödevler açısından eşit kabul edilmesi demektir.

Hürriyetler başlıca iki kısma ayrılır:

a)Kamu Hürriyetleri

Fertlerin insanca yaşamalarına imkan sağlayan hürriyetlerdir. Kişilerin temel hak ve hürriyetleri kamu hürriyetlerini oluşturur. Kamu hürriyetleri kişiliğe bağlı, dokunulmaz, vazgeçilmez ve devredilmez haklardır.

b)Siyasi Hürriyetlerdir

Kişilerin vatandaş olmalarını ve devlet yönetimine katılmasını sağlayan haklardır. Türk vatandaşlığı hakkı, seçme ve seçilme hakkı, siyasi faaliyetlerde bulunma hakkı, kamu hizmetlerine girme hakkı, vatan hizmeti en önemli siyasi hak ve hürriyetlerdendir.

Genel Oy Pirensibi

Siyasi hürriyetlerin ve demokrasinin temeli genel oy prensibi oluşturur. Genel oy prensibi; herkesin serbestçe, hiçbir şekilde ırk, cins, düşünce, din ve mezhep ayrımı gözetilmeden oylarını kullanabilmeleri ve yönetime katılmaları demektir.

Çoğulculuk Prensibi

Seçmek,yani en az iki veya daha fazla şeyden birini terch etmek demektir. Çok adaydan birini seçme ilkesi çoğulculuğun bir gereğidir. Demokrasilerde birçok siyasi parti veya bağımsız aday seçimlere katılır. Seçime katılan adaylar arasında bir tercih yapan seçmenler seçimle temsilcilerini belirlemiş olur.

İktidar Ve Muhalefet

Çoğulcu demokrasilerde birbirinden farklı düşünen pek çok siyasi parti kurulabilir. Bu partilerden biri veya bir kısmı hükümeti oluşturur. Bunlara hükümet yada iktidar denir.

Hükümetde yer almayanlar ise yeni seçimlere kadar hükümeti denetleme görevini üstlenirler. Bu duruma “muhalefet “ denir.

Meclis hükümeti; Başkanların tek tek TBMM tarafından seçilmesiyle oluşturan hükümet modelidir.

Kabine Sistemi;Milletvekili sayısı bakımından mecliste çoğunluğu sağlayamamasına rağmen bir partinin hükümeti kurması ve meclisten güvenoyu almasıyla oluşturan hükümet modelidir. Cumhuriyetin ilanından beri uygulanmaktadır.

Azınlık Hükümeti: Milletvekili sayısı bakımından mecliste çoğunluğu sağlayamamasına rağmen bir partinin hükümeti kurması ve meclisten güven oyu almasıyla oluşturulan hükümet modelidir.

Çoğunluk Prensibi

Çoğunluk sistemi basit, salt ve nitelikli olmak üzere üç şekilde uygulanmaktadır.

Basit Çoğunluk sistemi; Nisbi çoğunlukta denilen bu sisteminde seçime katılan adaylar içinde en çok oyu alan kişi seçilmiş sayılır.

Salt çoğunluk sistemi; Mutlak çoğunlukta da denilen bu sistemde bir adayın seçilebilmesi için kullanılan oyların en az yarıdan bir fazlasını almak gerekir.

Nitelikli çoğunluk sistemi; Bu sistemde seçilebilmek için seçimlerde kullanılan oyların belli bir kısmıı almak gerekir.

3)Eşitlik

Eşitlik ilkesinin bir gereği olarak; din, dil, ırk, düşünce ve siyasi anlayış kanunların uygulamasında tercih sebebi olamaz.Kanun önünde herkes eşittir.

4)Siyasi Partiler

Demokrasilerde yöneticiler halk tarafından seçilir.Şeçilen yüzlerce temsilcinin bir araya gelip tek tek görüş bildirmesi ve karar alması zordur.Bu nedenle ülke sorunlarının çözümü konusunda aynı görüş ve düşünceyi paylaşan insanlar bir araya gelerek bir grup oluştururlar.Bu gruba siyasi parti denir.

-Doğrudan Demokrasi:Milletin egemenlik hakkını doğrudan kullandığı demokrasi yönetimleridir.Bu tip demokrasilerde devletin yasama,yürütme ve yargı görevleri bizzat vatandaşlar tarafından yerine getirilir.

-Yarı Doğrudan Demokrasi: Halk bir yasama organı seçer ve yasaların yapılmasına da katılır.Meclis tarafından hazırlanan kanunlar halkoyuna sunulur.Halk hazırlanan kanunu kabul eder veya reddeder.

-Temsili Demokrasi: Milletin egemenlik hakkını doğrudan değilde,seçtiği temsilciler aracılığıyla kullandığı demokrasi şeklidir.Türkiye de bu demokrasi şekli vardır.