ASİTLER VE BAZLAR

Asit ve bazlar canlı organizmalarda önemli işlevleri olan maddelerdir. Asitlerin ve bazların çoğu oldukça tehlikeli ve tahrip edici maddelerdir; bunlar proteini çözerek dokuyu tahrip ederler.

Örneğin, derişik sülfürik asit kuvvetli bir asittir, suyu tutma özelliğine sahiptir. Eğer sülfürik asit canlı bir dokunun üzerine dökülürse çok kısa süre içinde o doku tahrip olur. Derişik bazlar da hücre duvarlarının (zar) yapımında rol alan yağlar ile reaksiyona girerek bu zarları asitlerden daha çok tahrip ederler.

Örneğin, çamaşır yıkamada kullanılan bazı tür sabunlar ve deterjanlar baz içerirler. Yün ve ipek içeren elbiseler bu tür sabun ve deterjan ile yıkandıkları zaman, temizlik maddesinin içindeki bazlar yün ve ipek liflerinin kısalmasına ve kısmen de olsa çözülmelerine sebep olacaktır.

*Asitler suda çözündükleri zaman elektriği ileten çözeltiler elde ederiz. Asitler çinko, magnezyum gibi elementler ile reaksiyona girerek reaksiyon sonunda hidrojen gazı çıkmasına neden olurlar.

*Asitlerin tadı ekşidir ve mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirirler.

*Bazlar da suda çözündükleri zaman elektriği ileten çözeltiler oluştururlar. Bazların tadları acıdır ve ellendikleri zaman kayganlık hissi verir.

*Bazlar kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirirler. Bazlar asitler ile reaksiyona girerek birbirlerinin özelliklerini nötralize ederler.

Örneğin, mide hastalıkları ile ilgili ilaçlar bir baz olan bikarbonat (HCO3 ) içerirler. Bu baz midede bulunan hidroklorik asiti nötralize ederek kişiye rahatlama hissi verir.

Asitler Formülü Yer

Hidroklorik asit HCl Mide özsuyu

Sitrik asit C6 H8 O7 Limon suyu

Fosforik asit H3 PO4 Coca-Cola gibi içkiler

Asetik asit CH3 COOH Sirke

Karbonik asit H2 CO3 Gazoz

Tartarik asit C4 H6 O6 Şarap

Bazlar Formülü Kullanım Yeri

Amonyak NH3 Gübre yapımı

Sodyum hidroksit NaOH Sabun yapımı

Sodyum bikorbonat NaHCO3 Cam yapımı, gübre yapımı