ANTALYA’DA TARIM
Antalya, uygun ekolojisi nedeniyle Türkiye’nin önde gelen tarım merkezleri arasında yer almaktadır. Antalya‘nın yüzölçümünün yüzde 20′lik bölümü tarım alanıdır.
Antalya‘da sahil ve yayla kesiminde yetişen tarım ürünleri arasında büyük farklılıklar görülür. Sahil kesimi narenciye gibi subtropik iklim bitkilerinin yetiştirilmesine ve sera tarımı yapılmasına uygundur. Yayla kesiminde ise soğuğa dayanıklı elma, armut, ayva gibi meyve türleri yetişir. Antalya, sahip olduğu potansiyel açısından ülkemiz tarımında önemli bir yere sahiptir. Antalya‘da orman ağaçlarından başka 250 çeşit çiçek, 41 çeşit sebze, 36 çeşit meyve bulunur.
Antalya, Türkiye’deki toplu ekilebilir, dikilebilir alanların yüzde 1.6′sına sahiptir. Ancak ilin tarımsal üretim değeri bakımından yaptığı katkı yüzde 4.3 daha büyüktür. Antalya, ülkemizde en önemli turunçgil yetiştiricisi olup, yüzde 30′luk payla ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’nin cam sera alanının yüzde 80′i, plastik sera alanının ise yüzde 50′si Antalya‘da bulunmaktadır. Yine dış piyasaya yönelik kesme çiçek üretiminde yüzde 95′lik payla birincidir.
İlin Türkiye narenciye ve subtropik meyveler üretimi yönünden önemli bir ayrıcalığı vardır. Türkiye’de üretilen portakalın %26′sı, muzun %43’ü, avokadonun % 58′i, yenidünyanın %63′ü, narın %12′si Antalya‘da üretilmektedir. Türkiye’de toplam örtü altı üretimi 466 bin 815 dekar iken, Antalya‘da 155 bin dekardır. Türkiye’de toplam 63 bin 513 dekar olan cam sera alanının yüzde 84′ü Antalya‘da bulunmaktadır. Antalya‘da 75 bin 440 dekar plastik sera bulunmaktadır. Türkiye açık tarla sebze alanları yaklaşık 750 bin hektar olup, Antalya 23 bin hektar açık sebze alanı ile %3′lük pay almaktadır. İlde yaklaşık 2.6 milyon ton sebze üretimi gerçekleşirken, bunun 93.650 tonu ihraç edilmiştir. Bu da üretilen sebzenin % 3.3′ünün ihraç edildiğini göstermektedir. İl üretimi içindeki bu düşük oran Türkiye toplam ihracatı içinde %16′lık orana tekabül etmektedir. İhraç edilen en önemli ürünler; domates, biber, hıyar, kornişon ve patlıcandır. Türkiye domates üretiminin % 16′sı, hıyar üretiminin % 27′si, sakız kabağı üretiminin % 17′si, patlıcan üretiminin % 16′sı, biber üretiminin %14′ü, taze fasulye üretiminin % 7,5′u, bakla üretiminin % 17′si Antalya‘dan yapılmaktadır.
İlin su kaynakları ve kullanımı açısından bölgesindeki diğer illere oranla akarsular açısından zengin olduğu görülür. Rejimleri düzensiz dere ve çaylardan meydana gelmiştir. Manavgat Irmağı, Köprüçay, Düden Çayı, Eşen ve Dim çayları önemli akarsulardır. Ayrıca Oymapınar, Manavgat, Karacaören, Alakır ve Korkuteli barajları, Korkuteli-Kozağacı Göleti, Korkuteli-Yelten Göleti, Akseki-Cevizli Göleti, Elmalı-Baranda Göleti, Karacaören Barajı önemli su kaynaklarıdır. Antalya‘daki tarım alanlarının %51′i sulanmaktadır.
Antalya‘da özellikle bitkisel üretimin korunması ve pazarlanmasında önemli rol oynayan soğuk zincir ve paketleme tesisleri hızla çoğalmaktadır. 2000 yılı verilerine göre 112 soğuk hava deposu 103.380 ton/yıl kapasite ile hizmet vermekte olup, paketleme tesislerinin sayısı 47′ye ulaşmıştır. Soğuk hava depolarının kapasitelerine göre %55,6′sı Korkuteli ilçesinde yer alırken, paketleme tesislerinin %50′si Kumluca ilçesinde bulunmaktadır.
Antalya’da hayvancılık eskiden önemli bir yer tutardı. Ancak bitkisel üretimden elde edilen gelirin hayvancılıktan elde edilen gelire göre çok yüksek olması, hayvancılıkla geçinen göçerlerin (yörüklerin) bitkisel üretime kaymasına yol açmıştır. Bir kısım halkın hala tek geçim kaynağı budur. Çok sayıda koyun, keçi ve sığır beslenir. Bu yörede arıcılık da ileridir. İpek böcekçiliği 1950’li yıllardaki önemini tamamen yitirmiştir. Ancak Alanya yöresinde ipekböcekçiliği halen sürdürülmektedir.
Yıllık ortalama yağışın 1068 mm. olduğu Antalya bölgesinde 365 milyon metreküpü yeraltı suyu olmak üzere toplam 16,2 milyar metreküp/yıl’lık su potansiyeli, Türkiye su potansiyelinin % 9′unu içermektedir. İl nüfusunun yaklaşık %45′inin kırsal kesimde yaşadığı ve tarımsal üretimle uğraştığı Antalya‘da tarımsal üretim; kalite, verim ve çeşitlilik açısından zengin bir yapıya sahiptir. İlin sahip olduğu ekolojik, topografik ve sosyal-ekonomik koşulların uygunluğu nedeniyle çok sayıda bitkisel ve hayvansal ürün yetiştirilmesine imkan tanıyan polikültür tarım yapılmaktadır. Yetiştirilen tarım ürünleri; iç tüketim, dış satım ve tarıma dayalı sanayi ürünleri olarak gerek il gerekse ülke ekonomisinde önemli bir yer tutmaktadır. Tarım alanı içerisinde en fazla paya 241.771 ha. ile tarla alanı sahiptir. Bunu 43.225,5 ha. ile sebzelikler ve 39 674 ha. ile meyvelik alan izlemektedir. İl toplam yüzölçümünün %20’sinde (414.326 ha.’lık alanda) çok çeşitli bitkisel ürünlerin üretimi yapılmaktadır.